Τι χρειάζεται για Θρησκευτικό Γάμο;
Αν θέλετε να τελέσετε θρησκευτικό γάμο στην Ελλάδα, θα χρειαστεί να συγκεντρώσετε ορισμένα δικαιολογητικά και να ακολουθήσετε τη διαδικασία έκδοσης άδειας θρησκευτικού γάμου.
Για δύο Έλληνες Ορθόδοξους που παντρεύονται για πρώτη φορά, η διαδικασία είναι σχετικά απλή. Υπάρχουν όμως διαφορετικές απαιτήσεις σε περίπτωση προηγούμενου γάμου, χηρείας, αλλοδαπού ή μικτού γάμου.
Ποια δικαιολογητικά χρειάζονται;
Για έναν πρώτο θρησκευτικό γάμο μεταξύ δύο Ελλήνων Ορθόδοξων, τα βασικά δικαιολογητικά είναι:
· Πιστοποιητικό αγαμίας για κάθε μελλόνυμφο
· Υπεύθυνη δήλωση, η οποία συνοδεύει το πιστοποιητικό αγαμίας
· Αναγγελία του γάμου σε εφημερίδα
· Παράβολο χαρτοσήμου 15€ για τον γάμο
· Ταυτότητα και τα απαιτούμενα στοιχεία ταυτοποίησης
Το πιστοποιητικό αγαμίας εκδίδεται ξεχωριστά για τον καθένα και αποτελεί ένα από τα βασικά βήματα για την έκδοση της άδειας. Στην Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών, για παράδειγμα, προβλέπεται έκδοση από την ενορία όπου διαμένει ο μελλόνυμφος, με ειδικούς κανόνες όταν η διάρκεια διαμονής στην ενορία είναι μικρότερη.
Η αναγγελία του γάμου
Πριν από την έκδοση της άδειας γίνεται δημοσίευση της αναγγελίας του γάμου σε εφημερίδα.
Στην αναγγελία αναφέρονται τα στοιχεία των δύο μελλονύμφων, τα στοιχεία των γονέων και η περιοχή όπου θα τελεστεί το μυστήριο.
Σύμφωνα με τις οδηγίες της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, η δημοσίευση δεν πρέπει να γίνει νωρίτερα από τρεις μήνες ή λιγότερο από 15 ημέρες πριν από τον γάμο και στη συνέχεια προσκομίζεται ολόκληρο το φύλλο της εφημερίδας.
Σημαντικό: Αν έχει προηγηθεί πολιτικός γάμος μεταξύ των ίδιων δύο προσώπων και στη συνέχεια πρόκειται να τελεστεί ο θρησκευτικός, η συγκεκριμένη δημοσίευση δεν απαιτείται σύμφωνα με τις οδηγίες της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών.
Πού γίνεται η διαδικασία;
Το πρώτο βήμα είναι να επικοινωνήσετε με την ενορία όπου κατοικεί ο κάθε μελλόνυμφος και στη συνέχεια με τον Ιερό Ναό όπου πρόκειται να τελεστεί το μυστήριο.
Ο εφημέριος ελέγχει τα δικαιολογητικά και την ταυτοπροσωπία των μελλονύμφων και των μαρτύρων και στη συνέχεια ο φάκελος ακολουθεί τη διαδικασία που προβλέπει η αρμόδια Μητρόπολη ή Αρχιεπισκοπή.
Πλέον υπάρχει και δυνατότητα ηλεκτρονικής διαδικασίας σε ορισμένες εκκλησιαστικές υπηρεσίες. Η Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών, για παράδειγμα, διαθέτει ηλεκτρονικές υπηρεσίες για αιτήματα σχετικά με πιστοποιητικά αγαμίας και άδειες γάμου.
Αν έχει προηγηθεί γάμος
Αν ένας από τους δύο έχει παντρευτεί στο παρελθόν, χρειάζονται επιπλέον δικαιολογητικά.
Σε περίπτωση διαζυγίου
Αν ο προηγούμενος γάμος ήταν θρησκευτικός, απαιτείται διαζευκτήριο της αρμόδιας Μητρόπολης, το οποίο, σύμφωνα με την Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών, πρέπει να φέρει την ένδειξη «ΔΙΑ ΓΑΜΟΝ».
Αν ο προηγούμενος γάμος ήταν πολιτικός, απαιτείται η αντίστοιχη ληξιαρχική πράξη του γάμου με καταχωρισμένη τη λύση του.
Σε περίπτωση χηρείας
Χρειάζονται, ανάλογα με την περίπτωση, η ληξιαρχική πράξη θανάτου και τα σχετικά στοιχεία του προηγούμενου γάμου.
Αν ένας από τους δύο είναι αλλοδαπός
Η διαδικασία μπορεί να είναι διαφορετική.
Μπορεί να απαιτηθούν, ανάλογα με την περίπτωση:
· πιστοποιητικό αγαμίας ή αντίστοιχη βεβαίωση,
· πιστοποιητικό βάπτισης,
· έγγραφα ταυτοποίησης,
· επίσημες μεταφράσεις,
· και, για ορισμένα έγγραφα που προέρχονται από χώρες εκτός Ε.Ε..
Οι ακριβείς απαιτήσεις εξαρτώνται από τη χώρα προέλευσης και το θρήσκευμα του αλλοδαπού.
Τι ισχύει για μικτό γάμο;
Εάν ο ένας είναι Ορθόδοξος και ο άλλος ανήκει σε άλλο χριστιανικό δόγμα, μπορεί υπό προϋποθέσεις να τελεστεί μικτός γάμος.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία προβλέπει συγκεκριμένες προϋποθέσεις και μπορεί να απαιτηθούν, μεταξύ άλλων, πιστοποιητικό βάπτισης και υπεύθυνη δήλωση σχετικά με το ορθόδοξο βάπτισμα και την ανατροφή των παιδιών.
Για γάμο με άτομο άλλου θρησκεύματος, η διαδικασία είναι διαφορετική και μπορεί να μην επιτρέπεται η τέλεση του μυστηρίου.
Γι’ αυτό, αν πρόκειται για μικτό γάμο, είναι σημαντικό να επικοινωνήσετε με την αρμόδια Μητρόπολη πριν προχωρήσετε σε οποιαδήποτε διαδικασία.
Υπάρχουν προϋποθέσεις για τους κουμπάρους;
Οι μάρτυρες/κουμπάροι συμμετέχουν στη διαδικασία και ο εφημέριος ελέγχει την ταυτοπροσωπία τους και τα στοιχεία που απαιτούνται για την τέλεση του μυστηρίου.
Οι ακριβείς προϋποθέσεις για το ποιος μπορεί να είναι κουμπάρος είναι καλό να επιβεβαιωθούν από τον συγκεκριμένο Ιερό Ναό ή την αρμόδια Μητρόπολη, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όπου ο κουμπάρος δεν είναι Ορθόδοξος ή έχει ιδιαίτερη οικογενειακή κατάσταση.
Τι γίνεται μετά τον γάμο;
Μετά την τέλεση του θρησκευτικού γάμου, ο γάμος πρέπει να καταχωριστεί στο αρμόδιο Ληξιαρχείο.
Η ληξιαρχική πράξη γάμου αφορά τόσο τους θρησκευτικούς όσο και τους πολιτικούς γάμους που έχουν καταχωριστεί στο Ληξιαρχείο.
Γρήγορο checklist
Για έναν πρώτο θρησκευτικό γάμο μεταξύ δύο Ελλήνων Ορθόδοξων, κρατήστε ως αρχική λίστα:
☐ Πιστοποιητικό αγαμίας για τον καθένα
☐ Υπεύθυνες δηλώσεις
☐ Αναγγελία γάμου σε εφημερίδα
☐ Ολόκληρο το φύλλο της εφημερίδας
☐ Παράβολο χαρτοσήμου 15€
☐ Ταυτότητες
☐ Έλεγχος των απαιτήσεων του συγκεκριμένου Ιερού Ναού / Μητρόπολης
Αν υπάρχει προηγούμενος γάμος, χηρεία, αλλοδαπός ή μικτός γάμος, θα χρειαστούν πρόσθετα δικαιολογητικά.
Χρήσιμη συμβουλή
Μην περιμένετε μέχρι τις τελευταίες εβδομάδες για να ξεκινήσετε τη διαδικασία. Επικοινωνήστε πρώτα με τον Ιερό Ναό όπου θέλετε να γίνει ο γάμος, ώστε να σας ενημερώσει για τα δικαιολογητικά που ισχύουν στη δική σας περίπτωση και για τη διαδικασία της συγκεκριμένης Μητρόπολης.
Οι εκκλησιαστικές διαδικασίες και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά μπορεί να διαφοροποιούνται ανά περίπτωση και αρμόδια εκκλησιαστική αρχή. Επιπλέον, από το 2025 υπάρχει νέο νομοθετικό πλαίσιο που προβλέπει κανονισμούς της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου για τη διαδικασία χορήγησης αδειών γάμου και τα σχετικά δικαιολογητικά.